บทที่ 4

การสร้างปุ่มเพื่อควบคุมบทเรียน

กิจกรรมที่ 9   ฝึกทักษะเบื้องต้น การทำปุ่มเพื่อควบคุมบทเรียน
จุดประสงค์   1. เกิดทักษะเบื้องต้นการทำปุ่มต่างๆ เพื่อควบคุมบทเรียน
                  2. สามารถทำให้มีปฏิสัมพันธ์เช่นบอกหน้าที่ของปุ่มสั้นๆ เมื่อนำเมาส์วางเหนือปุ่ม                          หรือเมื่อกดเมาส์มีเสียงบรรยาย ฯลฯ เป็นต้น
ขั้นตอนการปฏิบัติกิจกรรมและคำอธิบาย

1.  กด  Ctrl + n เพื่อเปิดไฟล์ใหม่

2.  เลือก Insert > New Symbol เมื่อเกิดหน้าต่าง Create New Symbol เลือก Button
ดังภาพที่ 56


ภาพที่ 56

3. จะเกิดหน้าต่าง Timeline ของ Button ดังแสดงในภาพที่ 57 และเกิดเครื่องหมาย + ตรงกลาง Stage ซึ่งเป็นจุดชี้บ่งถึงจุดศูนย์กลางของ Stage ที่ใช้ทำ Button


ภาพที่ 57

 ภาพที่ 58

4. เลือก Rectangle Tool เลือก Option ทำมุมให้เป็นวงโค้งขนาด 8 pixel ดังแสดงในภาพที่ 58 แล้วคลิกต่อที่ OK

5. ลากเมาส์ให้เป็นภาพสี่เหลี่ยมผืนผ้ามุมเป็นส่วนโค้ง ดังแสดงในภาพที่ 59

6. กด Ctrl + k เพื่อเปิด Align Panel และเลือก To Stage  ดังภาพที่  60

ภาพที่ 59

 


ภาพที่ 60

7. เลือกภาพสี่เหลี่ยมแล้วคลิกปุ่ม Align  Horizontal Center  และ Align Vertical Center
ดังภาพที่ 61

ภาพที่ 61

             ผลคือทำให้ภาพสี่เหลี่ยมมาอยู่ตรงกึ่งกลางของ Stage พอดี

8. เลือก Over ( เป็น Event ของเมาส์เมื่อวางเหนือวัตถุ) แล้วกด F6    >  เลือก Down ( เป็น Event ของเมาส์เมื่อกดเมาส์เหนือวัตถุ) แล้วกด F6  ดังแสดงในภาพที่ 62
การกระทำดังกล่าวเป็นการ
Duplicate ภาพจาก กรอบภาพ แรกสู่ กรอบภาพ ที่ 2 และ 3
ตามลำดับ


ภาพที่ 62

9. เลือก  Over  แล้วเปลี่ยนสีของปุ่มเป็นสีใดๆ แต่ควรต่างจากช่อง Up ในที่นี้เป็นสีน้ำเงิน ดังภาพที่ 63   > เลือก Down  แล้วเปลี่ยนสีของปุ่มเป็นสีอื่นๆ ที่แตกต่างจาก ช่อง Up และช่อง Over  ดังภาพที่ 64  และอาจเปลี่ยนสีที่ กรอบภาพ ชื่อ Hit อีกด้วยก็ได้


ภาพที่ 63


ภาพที่ 64

10. คลิกปุ่ม Insert Layer เพื่อเพิ่ม Layer อีกชั้นหนึ่ง  จะเกิดช่องสีขาวเหนือ Layer แรก


ภาพที่ 65

(Layer 2)  ดังแสดงในภาพที่ 65 โดยไม่มีขอบของกรอบภาพปรากฎ  หากมีวัตถุ
ใดๆ ใน
Layer นี้ จะมองเห็นเหมือนกันทุก
กรอบภาพ

11. เลือก กรอบภาพ Up แล้วกด Shift + F5 เพื่อลบ กรอบภาพ Over, Down และ Hit ออก

ดังภาพที่ 66
12. กด
F6 เพื่อ Insert Key Frame ที่  กรอบภาพ Over

13. เลือก Text Tool เพื่อพิมพ์ข้อความใดๆ

ภาพที่ 66

ที่ต้องการให้แสดงผลเมื่อนำเมาส์วางเหนือปุ่มนี้  ในที่นี้ใช้คำว่า “เมนูหลัก” แล้วกด
Ctrl + B   2 ครั้งเพื่อ Break apart  ( Text กลายเป็น Graphic)

14. เลือก กรอบภาพ Down ใน Layer 2 แล้วกด F6 เพื่อ Duplicateวัตถุจากกรอบภาพ Over

แล้วเลือก กรอบภาพ Hit  กด F6 อีกครั้งเพื่อให้ข้อความปรากฎใน Event  Hit อีกด้วย

15. คลิกปุ่ม Scene ด้านล่างของ Timeline เพื่อกลับสู่ Stage ปกติ (เดิมเป็น Stage ของ
ปุ่ม) ดังภาพที่ 67 ซึ่งจะไม่พบวัตถุอะไรบน
Stage  แต่ละมีปุ่มปรากฎใน Library แทน

16. ลากปุ่มจาก Library วางบน Stage

ภาพที่ 67

17. ทดสอบใช้งาน ด้วยการ กด Ctrl + Enter ซึ่งถ้าหากปฏิบัติถูกต้อง ในภาวะปกติจะเห็นปุ่มสีเขียวว่างๆ ไม่มีข้อความปรากฎ  แต่เมื่อวางเมาส์เหนือปุ่มจะปรากฎคำว่า “เมนูหลัก”
18. เลือก ปุ่มที่สร้างไว้แล้วใน
Library ด้วยเมาส์ขวา แล้วคลิก Edit เพื่อปรับเปลี่ยน   ปรับ

ปรุงหรือแก้ไขประการใดๆ  เมื่อคลิกที่นี่
จะกลับเข้าสู่
Timeline ของปุ่มเหมือนเริ่ม
สร้างปุ่มอีกครั้ง  ดังภาพ 68
19. เลือกกรอบภาพ
Down แล้ว คลิก File  >
Import แล้วเลือกไฟล์เสียง (*.wav หรือ *.mp3)  1 ไฟล์เพื่อให้เกิดเสียงเมื่อกดเมาส์
บนปุ่ม (ซึ่งในความเป็นจริงคือเสียงที่เราได้
บันทึกโดยใช้คุณสมบัติของ
Sound Card และโปรแกรมบันทึกเสียงเช่น Sound Recorder ในวินโดว์เอง หรือโปรแกรมบันทึกเสียงอื่นๆ เช่น Goldwave, AudioREC ฯลฯ ดังภาพที่ 69


ภาพที่ 68


ภาพที่ 69

 

     ผลที่ปรากฎคือเกิด Icon ของเสียงใน Library ดังแสดงในภาพที่ 70


ภาพที่ 70

20. เลือกช่อง Sound ของ Properties  เปลี่ยนค่าเป็นชื่อไฟล์ที่ Import ดังภาพที่ 71


ภาพที่ 71

21. ทดสอบการใช้งานของปุ่มด้วยการกด Ctrl + Enter ซึ่งถ้าหากปฏิบัติตามกิจกรรมถูกต้องเมื่อทดสอบใช้งาน ขณะนำเมาส์วางเหนือจะปรากฎคำว่า “เมนูหลัก” และเมื่อ
กดเมาส์ จะเกิดเสียงตามที่บันทึกเอาไว้ (การใช้งานจริงเมื่อ
Import ไฟล์เสียงแล้ว ไม่จำเป็นต้องเก็บไฟล์เสียงต้นฉบับไปใช้งานร่วมดังเช่น ไฟล์ประเภท HTML

22. ฝึกสร้างปุ่มอื่นๆ เช่น  ต่อไป  ย้อนกลับ ฯลฯ ตามความต้องการ

หมายเหตุ วิธีการเดียวกันนี้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการนำเสนอเนื้อหาสาระของ
สื่อการเรียนการสอนได้เป็นอย่างดี  โดยการดัดแปลง กราฟิก บางส่วนให้เป็นปุ่ม โดย
Break Apart ภาพกราฟิก  แล้วปฏิบัติดังนี้
     1) ใช้
Lasso Tool กำหนดอาณาเขตบนกราฟิกที่ Break Apart แล้ว
     2)
Copy ส่วนดังกล่าวไปไว้ใน Layer ใหม่ โดยการวาง Object ที่ Copy ไปนี้  ใช้วางโดยใช้คำสั่ง Paste in place เพื่อให้ Object วางตรงกับตำแหน่งต้นฉบับพอดี
     3) ใช้คำสั่ง
Convert to Symbol ( F8)
     4)
กำหนด Behavior เป็น Button
             จะทำให้สามารถสร้างสื่อการเรียนการสอนที่ผู้ใช้มีปฏิสัมพันธ์กับเนื้อหาได้เป็นอย่างดี

 

 

 

 

บันทึกหลังปฏิบัติกิจกรรม................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

กิจกรรมที่ 10   ฝึกทักษะเบื้องต้น การเชื่อมโยง (Link) และ  การ Load Movie แบบต่างๆ
 จุดประสงค์   1. เกิดทักษะเบื้องต้นการเชื่อมโยง (Link)
                  2. การ
Load Movie แบบต่างๆ
 ขั้นตอนการปฏิบัติกิจกรรมและคำอธิบาย  (รูปแบบที่ 1)

             สมมติว่าได้สร้างไฟล์นำเสนอเนื้อหาเรื่องสิ่งมีชีวิต  จำนวน 2 ไฟล์ ไฟล์แรกชื่อ

p001.fla  ต้องการให้เชื่อมโยงสู่ไฟล์ที่ 2 ชื่อ p002.fla  ซึ่งเป็นไฟล์ต้นฉบับ (Source Code)  เมื่อใช้งานจริงจะต้องการให้เป็นไฟล์ที่ใช้งานผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตได้  ดังนั้นต้อง

Publish ไฟล์เป็น *.swf และ *.html    มีเงื่อนไขว่าต้องการให้คลิกที่ปุ่ม Link บางปุ่มใน

ไฟล์ p001.swf   แล้วโปรแกรมแสดงผลจะเปิดไฟล์ p002.swf 
             ในการเผยแพร่ผลงานผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตจริง  ไฟล์
*.swf  จะต้องเป็นไฟล์
ที่ต้องการทำงานร่วมกับไฟล์
*.html  โดยไฟล์ *.swf เป็นองค์ประกอบอยู่ภายใน *.html
ดังนั้นการคลิกเมาส์ภายใต้เงื่อนไขข้างต้นจึงเป็นการคลิกเมาส์อยู่ภายใต้ไฟล์ *.html ด้วย
ขั้นตอนกิจกรรม ดังนี้
1. กด
Ctrl + n เพื่อเปิดไฟล์ใหม่ 2 ไฟล์ แล้วบันทึกชื่อไฟล์เป็น p001.fla และ p002.fla
2. สร้างปุ่มต่างๆ ด้วยวิธีการดังได้กล่าวมาแล้ว
3.   ใส่คำสั่งในปุ่ม
“ต่อไป”  ของไฟล์ p001.fla  โดยคลิกที่ปุ่มที่ต้องการเชื่อมโยง แล้วกด F9 เพื่อเปิดหน้าต่าง Action สำหรับใส่คำสั่ง   ดังภาพที่ 72


ภาพที่ 72

 

 

4. จะปรากฎหน้าต่าง Action  เลือก Action > Browser/Network > GetURL ดังภาพที่ 73

ภาพที่ 73

5. ในหน้าต่าง Action Button พิมพ์ชื่อไฟล์เป้าหมายปลายทางที่ต้องการให้ Link   ในช่อง URL และในช่อง Window ใส่รูปแบบของการเปิดไฟล์ใหม่ ในที่นี้ใช้ _self   เพื่อเปิดไฟล์ใหม่แทนไฟล์เดิมใน Browser   หรืออาจใช้ตัวเลือก _Blank เพื่อเปิดหน้าต่างๆ ของ Browser ใหม่  ซึ่งจะเกิดข้อความในช่อง Editor ดังภาพที่ 74

ภาพที่ 74

 

ความหมายของคำสั่งมีดังนี้
1)   on (Release) {   
                  
หมายถึงให้โปรแกรมทำงานตามคำสั่งใน Block เมื่อปล่อยเมาส์
2)  getURL(“p002.html”, “_self”) ; 
                  
หมายถึง ให้เปิดไฟล์ p002.html แทนที่ไฟล์เดิม
3)   }                       
                  
หมายถึงการปิด Block คำสั่ง

6. บันทึก (save) ไฟล์แล้ว Publish   เพื่อสร้างไฟล์ html , swf   ในชื่อเดิมซึ่งจะเกิดขึ้นเอง
     ในช่วงใช้คำสั่ง
Publish  เพื่อใช้แสดงผล
7. ทดสอบการทำงานจริง
8. ทดสอบสร้าง
Link จากไฟล์   p002.html   เพื่อเปิดไฟล์ p001.html  ด้วยวิธีการดังกล่าว
     มาแล้ว

 

ขั้นตอนการปฏิบัติกิจกรรมและคำอธิบาย  (รูปแบบที่ 2)
             เป็นรูปแบบการเชื่อมโยงแบบ Load Movie ซึ่งเป็นวิธีการที่แสดงผลได้ดีและรวดเร็วกว่ารูปแบบที่ 1  นอกจากนี้ยังสามารถ Load Movie  ได้หลาย Level ซึ่งหมายถึงสามารถแสดงผลการทำงานได้ครั้งละหลายๆ ไฟล์พร้อมกัน  วิธีการ  ดังนี้

1. เปิดไฟล์ใหม่ด้วยการกด Ctrl + n  จำนวน  2 ครั้ง เพื่อสร้างไฟล์จำนวน 2 ไฟล์เป็นอย่าง
     น้อยเพื่อใช้ทดสอบการเชื่อมโยง   สมมติว่ามีชื่อไฟล์เป็น
p001.fla ซึ่งเมื่อ Publish แล้ว
     ได้ไฟล์
p001.swf   และไฟล์ p001.html     และไฟล์  p002.fla ซึ่งเมื่อ Publish แล้วได้ไฟล์
    
p002.swf และไฟล์ p002.html  (หรือใช้ไฟล์ที่สร้างไว้เดิม แต่ทดลองใช้กับปุ่มใหม่)
2. 
จากปุ่มหนึ่งในไฟล์ p001.fla ต้องการเชื่อมโยงไปยังไฟล์ p002.swf ได้ จึงเขียนคำสั่ง
     จากปุ่มนี้  โดยการเลือกปุ่มแล้วกด
F9 เพื่อเปิดหน้าต่าง Action   ดังภาพที่ 75


ภาพที่ 75

3. ในหน้าต่าง Action ใช้คำสั่ง Action > Browser/Network > LoadMovie ดังภาพที่ 76


ภาพที่76

4. ใส่คำสั่งในช่องURL เป็น p002.swf  Location เป็น Level  0   ดังภาพที่ 77

ภาพที่ 77

             Level  0 หมายถึงแทนไฟล์เดิมที่กำลังแสดงผล หากเป็น Level ตามด้วยตัวเลข

อย่างอื่นซึ่งมีค่าตัวเลขมากกว่าจะสามารถบังการแสดงผลของไฟล์ที่มี Level น้อยกว่า คือคล้ายกับว่าไฟล์ที่มีค่า Level  มากว่ากว่าอยู่ใกล้ผู้สังเกตมากกว่า   การเชื่อมโยงด้วยวิธีการนี้ จะสามารถแสดงผลไฟล์ *.swf ได้หลายไฟล์พร้อมๆ  กัน แต่ต้องระลึกเสมอว่าการให้แสดงผลพร้อมกันหลายหลายๆ ไฟล์ แต่ละไฟล์ต้องมีค่า Level ต่างกันในช่วงเวลาที่มีการแสดงผลเดียวกัน เพราะใน Level เดียวกันไฟล์ที่ Load มาก่อนจะถูกไฟล์ที่ Load มาใหม่แทนที่  ในการใช้งานจริงอาจออกแบบให้มีLevel เหมือนกันก็ได้เพื่อให้ไฟล์ใหม่เข้าแทนที่ไฟล์เก่าซึ่งตรงกับจุดประสงค์การใช้งาน

5. บันทึกไฟล์แล้ว Publish
6. ทดสอบการทำงาน
7. ทดสอบสร้างการเชื่อมโยงไฟล์จากไฟล์
p002.swf มายังไฟล์ p001.swf


บันทึกหลังปฏิบัติกิจกรรม................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................
...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

...........................................................................................................................................

             การพัฒนาสื่อการเรียนการสอนด้วยโปรแกรม Macromedia Flash ปัจจุบันเป็น
ที่นิยมกันมากโดยนักพัฒนาเว็บเพจแบบปฏิสัมพันธ์ระดับมืออาชีพ หรือนักพัฒนาสื่อ เพื่อจุดประสงค์ต่างๆ ที่ต้องการเผยแพร่ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต และนับเป็นโปรแกรม
ประเภทเครื่องมือที่มีความสามารถกว้างขวาง และอ่อนตัวในการทำงานสูงมาก นอกจาก
นี้โปรแกรมลิขสิทธิ์ก็มีราคาไม่สูงเกินไป หรือสามารถจัดได้ว่าราคาต่ำมากเมื่อเทียบกับ
ประสิทธิภาพในการใช้งาน จากประสบการณ์ที่ไปของผู้เขียนพบว่า  คนส่วนใหญ่เข้าใจว่าโปรแกรม
Flash ไว้สำหรับทำภาพเคลื่อนไหว  แต่ยังมีน้อยคนนักที่คิดว่าเป็นโปรแกรมที่มี Action Script ที่เปรียบเสมือนภาษาโปรแกรมในตัว  สามารถ Publish เป็น *.exe ที่สามารถประมวลผลตัวเองและใช้งานในเครื่องเดี่ยวโดยไม่ต้องมี Browser เป็นตัวช่วย

             จากการฝึกทักษะจากกิจกรรมดังกล่าว สามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่องานสร้างสื่อผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตโดยตรงได้ นอกจากนี้จะเห็นว่า การที่จะเป็นสื่อการเรียนการสอนที่สมบูรณ์ได้ จำเป็นต้องมีแบบทดสอบ  ซึ่งต้องใช้ Action Script ค่อนข้างมาก จึงเป็นการไม่สะดวกสำหรับอาจารย์ผู้สอนที่จะต้องศึกษาเพื่อผลิตสื่อเพื่อใช้ในการเรียนการสอนผู้เขียนจึงได้สร้างเป็นไฟล์สำเร็จรูปเพื่อการสร้างแบบทดสอบโดยเฉพาะซึ่งอยู่ในเอกสารอีกฉบับหนึ่ง ซึ่งได้แจกผู้รับการฝึกอบรมและได้เผยแพร่ผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตที่  http://www.chanmedia.com
            
ผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารการสร้างภาพเคลื่อนไหวด้วยโปรแกรม Macromedia Flash นี้จะเป็นส่วนหนึ่งที่จะสร้างทักษะและความสามารถให้กับผู้ฝึกปฏิบัติ
เพื่อพัฒนาสื่อการเรียนการสอนผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ตได้เป็นอย่างดี

 

 

 

 

 

 

 

ศึกษาตอนที่ 3       ฝึกสร้างบทเรียน Online ด้วย Flash MX

 

เอกสารอ้างอิง

กฤษณะ  สถิตย์. คู่มือการใช้งาน Macromedia Flash MX. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ อินโฟเพรส                                 2545.       

ภัททิรา  เหลืองวิลาส. Flash MX สร้างแอนิเมชั่นเว็บอย่างมืออาชีพ.กรุงเทพมหานคร: ซีเอ็ดยูเคชั่น,  2545.


โดย อ.องอาจ ชาญเชาว์ สพท.กทม.2
chanmedia.bkk2ict.net